سه سال به دنبال پول پيكان
همايش نوآوري در صنعت خودروي كشور سهشنبه گذشته در حالي به كار خود پايان داد كه بخش اعظمي از آن به مرور حاشيههاي اين صنعت اختصاص يافت.
) |
اين همايش دو روزه كه رييس سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران و مديرعامل ايرانخودرو جزو مدعوين خاص آن بودند در پژوهشكده مهندسي خودروي دانشگاه علم و صنعت تهران برگزار و شركتكنندگان موضوعات نوآوري، خدمات پس از فروش، قيمت و ساير مباحث مربوط به صنعت خودرو كشور را مورد بررسي قرار دادند.
اين در حالي است كه در روز پاياني همايش جلسه پرسش و پاسخي نيز با نام نوآوري در صنعت خودرو برگزار شد. هرچند در ابتدا قرار بود مديرعامل ايرانخودرو طي اين جلسه پاسخگوي پرسشهاي مدعوين باشد اما منوچهر منطقي زودتر از موعد جلسه را ترك كرد و مجتبي شيواپور، مديرعامل پيشين ساپكو و قائممقام ارشد منطقي اين وظيفه را به عهده گرفت و به همراه دبير انجمن خودروسازان، رييس انجمن مهندسي خودرو و همچنين مدير مركز استراتژي سايپا به پرسشهاي حضار پاسخ داد.
ايرانخودرو، همچنان طلبكار
گويا قرار نيست پيوند ايرانخودرو و پيكان به اين زوديها قطع شود چرا كه با وجود سه سال از مرگ اين گاو شيرده هنوز هم بزرگترين خودروساز خاورميانه به نوعي درگير مسائل حاشيهاي پيكان است و هر موقعيتي پيش بيايد مسوولان اين شركت گريزي به آن زده و بخشي از خاطراتش را زنده ميكنند؛ گاهي از بازگشت گاو شيردهشان ميگويند و گاهي هم از حذفش گله كرده و آن را اقدامي نادرست ميخوانند.
اين در حالي است كه جلسه پرسش و پاسخ نوآوري در صنعت خودرو نيز فرصتي شد تا ايرانخودرو باز هم از پيكان بگويد. البته اين بار بحث از توليد دوباره اين محصول در ميان نبود و ايرانخودروييها پول آن را طلب كردند. داستان از آنجا شروع ميشود كه مسوولان وقت وزارت نفت در قبال خروج پيكان از خطوط توليد وعده وامي 220ميليون دلاري را به بزرگترين خودروساز خاورميانه ميدهند، اما با گذشت حدود سه سال از حذف پيكان ظاهرا هنوز اين وام به حساب اين شركت واريز نشده است.
شيواپور در اين زمينه گفت: همه ميگويند دولت از خودروسازها حمايت ميكند در حالي كه ايرانخودرو سه سال است به دنبال پول پيكان ميدود و هنوز به جايي نرسيده است. وي افزود: اين همه فشار آوردند كه پيكان فلان مشكل را دارد و بايد از خط توليد خارج شود. اما الان كه سه سال از حذفش ميگذرد هنوز از پولي كه قرار بود بابت كنار گذاشتن اين گاو شيرده به ما بدهند، خبري نيست. قائممقام ارشد ايرانخودرو همچنين به داستان قديمي اختلاف اين شركت با سازمان بهينهسازي مصرف سوخت نيز اشاره و تصريح كرد: ما در حال حاضر 100ميليارد از سازمان بهينهسازي بابت دوگانهسوز كردن خودروهايمان طلب داريم كه آن را هم نميدهند. اظهارات شيواپور در شرايطي است كه مسوولان سازمان بهينهسازي بارها موضوع طلب ايرانخودرو از اين سازمان را رد كرده و توپ را به زمين شركت گاز خودرو از زيرمجموعههاي نسبتا تازه تاسيس وزارت نفت انداختهاند هرچند كه اين شركت نيز هنوز زير بار بدهي 100ميلياردي مورد ادعاي ايرانخودرو نرفته است.
از سوي ديگر سازمان بهينهسازي در قبال بحث وام 220ميليون دلاري براي حذف پيكان نيز عنوان ميكند كه اين وام تكليف وزارت نفت به حساب ميآيد و هر زمان كه بزرگترين خودروساز خاورميانه مدارك لازم را به بانك ارائه دهد، 220ميليون دلار را دريافت خواهد كرد. هرچند كه مسوولان ايرانخودرو نيز ميگويند شرايط اخذ اين وام سخت در نظر گرفته شده و وصول آن چندان كار سادهاي نيست.
250ميليارد پولي نيست!
يكي از استادان حاضر در جلسه پرسشوپاسخ از قائم مقام ارشد ايرانخودرو پرسيد: اگر 250ميليارد تومان به شما بدهند با آن چه خواهيد كرد؟ آيا پول قطعه سازها را ميدهيد يا ...؟
شيواپور نيز در پاسخ گفت: اين اتفاق هيچگاه نميافتد و كسي 250ميليارد تومان به ايرانخودرو نميدهد و اگر هم بدهد مقداري از آن را صرف تحقيقات R&D كرده و مابقي را نيز به بهرهوري اختصاص خواهيم داد. وي ادامه داد: 250ميليارد براي شركتي مانند ايرانخودرو، پولي به حساب نميآيد و آنجا مبالغ چند هزار ميلياردي مطرح است.
اظهارات قائم مقام ارشد ايرانخودرو در حالي است كه هماكنون بسياري از كارشناسان و البته خود مسوولان ايرانخودرو بر اين باورند كه اين شركت با مشكل نقدينگي روبهرو بوده و به نوعي در حال دست و پنجه نرم كردن با آن به سر ميبرد. اين موضوع حتي در توليد ايرانخودرو طي شش ماه نخست سالجاري نيز تاثير خود را گذاشته و عدم پرداخت طلب قطعهسازها، مشكلاتي را سر راه تامين قطعه اين شركت پديد آورده است. شيواپور همچنين در ادامه اظهاراتش و در پاسخ به اين انتقاد كه چرا ايرانخودرو هزينه چشمگيري را صرف R&D نميكند گفت: اگر قرار بر صرف هزينههاي سنگين در بخش تحقيقات باشد و از سوي ديگر مشكلات نقدينگي ما حل نشود، قطعهسازها به ايرانخودرو فشار ميآورند و پولشان را ميخواهند كه با اين وجود نميتوانيم مبالغ چشمگيري را به R&D اختصاص دهيم.
با بنزين پانصد توماني هم بازار خودرو تكان نميخورد
اين روزها جهان با بحران مالي شديد و كمسابقهاي روبهرو است و بازارهاي مختلف در سراسر دنيا كموبيش تحت تاثير اين بحران قرار گرفته است كه در اين بين بازارخودرو بسيار تاثيرپذير از اين بحران بوده و خودروسازان بزرگ دنيا به خصوص آمريكاييها شرايط نامناسب و سختي را در فروش محصولاتشان سپري ميكنند. همين موضوع سبب شد تا يكي از حضار جلسه مدير مركز استراتژي سايپا را خطاب قرار داده و از وي درباره تاثير بحران مالي دنيا در بازار خودرو ايران بپرسد.
ناظمي در پاسخ به اين پرسش گفت: به طور طبيعي گريزي از تاثيرات اين بحران نيست، اما به لحاظ آنكه ايران اقتصاد باز ندارد جريانات خارجي به يكباره روي بازار تاثيرگذار نخواهد بود. مدير مركز استراتژي سايپا تاكيد كرد: هر چند خودروسازان بزرگ دنيا اين روزها با بحران فروش روبهرو هستند، اما بازار ايران چندان دستخوش اين بحران نخواهد شد. وي با بيان اينكه طرحي مانند سهميهبندي بنزين هم نتوانست بازار خودروي كشور را با ركود مواجه كند، تصريح كرد: ما به كمك همكارانمان گزارشي را به سازمان گسترش ارائه و طي آن تاكيد كرديم حتي اگر بنزين يارانهاي به طور كامل قطع شده و بنزين آزاد با ليتري 500تومان عرضه شود، باز هم تاثير چنداني روي بازار خودرو نخواهد گذاشت.
محمد حسن شجاعي فرد، رييس انجمن مهندسي خودرو نيز ضمن تاييد گفتههاي ناظمي اظهار داشت: هر سياستي ممكن است در دنيا به شكل خاصي بروز كرده و تاثير خود را نشان دهد در حالي كه احتمال دارد همان سياست در ايران به نحو ديگري جواب دهد بنابراين بازار خودرو كشور بعيد است با بحران مالي فعلي جهان نيز دچار ركودي اساسي شود.
WTO را حذف ميكنيم!
همواره طي اين سالها بحث ورود ايران به سازمان تجارت جهاني (WTO) مطرح بوده و يكي از دغدغههاي اصلي آن نيز حول محور تعرفهها چرخيده است. به هر حال پيوستن به WTO، يعني كاهش شديد تعرفهها؛ كاهش تعرفه نيز در ايران تن هر كس را نلرزاند قطعا تن خودروسازها را خواهد لرزاند؛ چرا كه هم اكنون ايران خودرو و سايپا به عنوان دو خودروساز بزرگ كشور به مدد تعرفه 110درصدي واردات خودرو، بازار كشور را در انحصار خود دارند.
در حالي كه اگر اين تعرفه كاهش يابد. مسلما توان رقابت با محصولات باكيفيت خارجي در اين دو شركت وجود نخواهد داشت و اين موضوع را حتي خود مديرعامل ايران خودرو نيز چندي پيش تاييد كرد. اين در شرايطي است كه رييس انجمن مهندسي خودرو در پاسخ به اين پرسش كه در صورت پيوستن ايران به سازمان تجارت جهاني، آيا ايران خودرو و سايپا تعطيل خواهد شد، گفت: خير در آن صورت خود WTO را حذف ميكنيم! قائممقام ارشد ايران خودرو نيز در زمينه ميزان آمادگي اين شركت براي كاهش تعرفهها اظهار داشت: تعرفه ابزاري در دست دولت است كه به واسطه بالا و پايين كردن آن از صنعت حمايت ميكند و ما وظيفه داريم همزمان با تعديل تعرفه واردات خودرو، محصولاتمان را ارزانتر و در عين حال باكيفيتتر عرضه كنيم.
شيواپور در ادامه تاكيد كرد: اگر با شرايط فعلي، تعرفه به يكباره كاهش يابد، مسلما شرايط سختي گريبانگير خودروسازهاي داخلي خواهد شد؛ چرا كه محصولات لوكس خارجي جاي توليدات داخل را خواهند گرفت به نحوي كه مثلا مشتري ايراني به جاي پژو پارس، تويوتا كرولا را ميخرد. احمد نعمتبخش دبير انجمن خودروسازان نيز در اين زمينه تاكيد كرد: در اوضاع فعلي به صلاح نيست تعرفه ناگهان تعديل يابد بلكه بهتر است طي برنامهاي پنج ساله و به تدريج آن را كاهش داد. وي در عين حال مدعي شد كه تعرفه خودرو در مقايسه با تعرفه ساير كالاها مثل كفش و كاشي بالا نيست.
نگران واردات نباشيد
نگاهي به آمار خودروهاي وارداتي به كشور از رشد چشمگير آن طي سال جاري و در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته حكايت ميكند و بسياري از كارشناسان اين موضوع را زنگ خطري براي خودروسازان داخلي ميدانند. اين در حالي است كه دبير انجمن خودروسازان اعتقاد دارد نبايد نگران واردات خودرو به كشور بود.
وي گفت: ما سال گذشته يك ميليون و 150هزار دستگاه خودرو در كشور توليد كردهايم كه اگر رقم واردات را با آن مقايسه كنيم، بسيار ناچيز است و نبايد نگران باشيم، نعمتبخش تاكيد كرد: خودروسازان داخلي با توليد بيش از يك ميليون خودرو، حدود چهار ميليارد دلار ارزبري داشتهاند در حالي اگر قرار بود همين تعداد خودرو را وارد كشور كنيم هزينهاي حدود 14ميليارد دلار روي دست ما ميگذاشت. بنابراين با يك حساب سرانگشتي ميتوان گفت بهواسطه اين ميزان توليد به اندازه 10ميليارد دلار كار ايجاد شده است.
پاي تندر به همايش نوآوري هم رسيد
تندر90 به واقع به موضوعي تكراري و خستهكننده تبديل شده، اما وقتي حاشيههاي آن تمامي ندارد، كاري جز بازگو كردن آن نميماند. يكي از بندهاي مهمي كه معمولا در برگه خريد مشتريان ايراني لحاظ ميشود جريمه تاخير است. به نحوي كه براي هر يك ماه تاخير، خودروساز بايد در موعدي معين مبلغي را به عنوان جريمه به مشتري بپردازد.
هرچند كه در برگه خريد مشتريان تندر-90 نيز اين بند قيد شده، اما زمان پرداخت جريمه مشخص نيست. در واقع مشتري تندر-90 هماكنون نميداند كه جريمه تاخير در دريافت خودرو خود را چه زماني ميتواند وصول كند. مدير مركز استراتژي سايپا در اين زمينه گفت: تندر-90 در كل خودرويي خاص در بازار ايران به حساب ميآيد و با ساير خودروها فرق دارد و بنده هم اين را تاييد ميكنم كه مشتري آن نميداند كه چه زماني بايد پول جريمهاش را بگيرد. در واقع اصلا مقطع آن در برگه خريد قيد نشده است.
ناظمي همچنين درباره تاخيرات به وجود آمده در تحويل تندر-90 اظهار داشت: خودروسازان قصد نداشتند تعداد زيادي تندر-90 را پيشفروش كنند، اما سازمان گسترش به ما فشار آورد كه چون مشتريان خواهان اين خودرو هستند بنابراين با رقم بالايي تندر-90 را پيشفروش كنيد و ما هم چارهاي نداشتيم.
سبد ارزي ايران خودرو كاهش يافت
از آنجا كه بسياري از خودروهاي توليدي در كشور متكي به قطعات وارداتي هستند، همواره موضوع ميزان ارزبري آنها مدنظر كارشناسان قرار دارد و در اين ميان ايران خودرو به لحاظ تنوع محصولش بيش از ساير خودروسازها زير ذرهبين قرار دارد. اين در شرايطي است كه قائممقام ارشد اين شركت در جلسه پرسش و پاسخ سهشنبه گذشته از كاهش شديد ارزبري شركت متبوعش خبر داد. وي گفت: پنج سال پيش ميزان ارزي كه ايران خودرو براي توليد محصولاتش از كشور خارج ميكرد، 20هزار يورو بود، در حالي كه هماكنون اين سبد ارزي به حدود 4هزار و 300يورو رسيده است